Jeotermalde Değerin Başladığı Yer: Sondaj
2 Ara 2025
Her yenilenebilir enerji sektörünün bir temel aşaması vardır.
Jeotermal enerji için bu temel, sondajdır.
Doğal potansiyelin ölçülebilir enerjiye dönüştüğü, yatırımın somut bir varlığa dönüştüğü nokta burasıdır. Dünya Bankası'na göre (2024), sondaj, bir projenin toplam sermaye harcamasının %50–60’ına kadar ulaşarak jeotermal değer zincirinin hem en sermaye yoğun hem de en fazla değer yaratan aşaması haline gelmektedir.
Aslında sondaj yalnızca teknik bir gereklilik değil; aynı zamanda stratejik bir büyüme motorudur.
Açılan her yeni kuyu; kapasiteyi, istihdamı ve altyapıyı genişletir. Tamamlanan her proje ise bilgi birikimini, tedarik zincirlerini ve ihracat potansiyelini artırır.
Bu yönüyle sondaj aşaması, jeotermal gelişmeyi endüstriyel büyümeye, ulusal rekabet gücüne ve finansmana erişilebilir enerji projelerine dönüştüren bir çarpan etkisi yaratır.
“Jeotermalin gerçek değeri yüzeyde değil, mühendisliğin yeraltı ısısıyla buluştuğu noktada açığa çıkar.”
Zorluklar ve İleriye Dönük Yol
Dönüştürücü hiçbir sektör zorluklardan azade değildir.
Jeotermal enerji; keşif ve sondaj için yüksek başlangıç sermayesi gerektirir ve kaynak riskinin yönetimi teknik uzmanlık ister.
Türkiye’de jeotermal enerji geliştirme süreçlerindeki temel zorluklar, zorunlu uygulamalar, teşvik mekanizmaları ve yerel birikim sayesinde büyük ölçüde yönetilebilir hale gelmiştir.
Mevzuat hükümleri, devlet destekleri ve yerli know-how’ın birleşimi; sektörün risk profilini önemli ölçüde iyileştirerek Türkiye’yi jeotermal enerji yatırımları için güvenilir bir pazar haline getirmiştir.
Türkiye’de Jeotermal Risk Azaltım Tablosu (2025 Bağlamı)
Risk | Azaltma | Kanun |
|---|---|---|
Keşif Riski | Veri paylaşımı ve üretim eşiğinin altında kalınması halinde kamu-özel maliyet paylaşımı. MTA tarafından sunulan geniş jeolojik ve jeofizik veri seti. | 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu (2007) ve ilgili finansman kararnameleri. MTA’nın görev alanı. |
Teknik & Performans Riski | Kullanılmış jeotermal akışkanın reenjeksiyonunu zorunlu kılan sıkı teknik ve çevresel düzenlemeler. Böylece rezervuar basıncı ve kaynak sürdürülebilirliği korunur. | Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Yönetmeliği ve ilgili çevre mevzuatı. |
Tedarik Zinciri & İthalat Riski |
| 5346 sayılı YEKDEM Kanunu ve Yatırım Teşvik Sistemi (Cumhurbaşkanlığı Kararları ve Resmî Gazete duyuruları). |
Çevresel Yükümlülükler | Tüm jeotermal projelerde zorunlu ÇED süreci. | Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği. |
Bu risklerin sistematik olarak yönetilmesi sayesinde Türkiye pazarı, jeotermal enerji için düşük riskli ve yatırım yapılabilir bir konuma gelmiştir.
Bu yaklaşım, uzun vadeli ve büyük ölçekli yatırımların temelini oluşturmaktadır.
Türkiye, Jeotermal Uzmanlığını Almanya Heyetine Tanıttı:
Türkiye Jeotermal Derneği (JED) yakın zamanda Türkiye’nin en önemli ticaret ortaklarından biri olan Almanyadan bir heyeti ağırladı.
Heyette:
Almanya Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı,
Alman Enerji Ajansı (DENA),
Alman-Türk Ticaret ve Sanayi Odası (AHK)
temsilcileri yer aldı.
Görüşmelerde Türkiye’nin Avrupa’nın jeotermal lideri konumu bir kez daha vurgulandı. Türk yetkililer, Almanya’ya bu alanda her türlü uzmanlığı, bilgi birikimini, teknolojiyi ve ortak yatırım fırsatlarını sunmaya hazır olduklarını ifade etti.
Türkiye, jeotermal teknoloji ve geliştirme kapasitesini Almanya heyetine başarıyla tanıttı.
Sonuç
Türkiye, dünya çapında en dinamik jeotermal sondaj pazarlarından biri olmaya devam ediyor.
Türkiye’nin 2030 Jeotermal Yol Haritası, sektörde büyümenin ana motoru olarak sondaja işaret etmekte; her yeni kuyunun ulusal kapasiteyi genişlettiğini, kaynak bilgisini derinleştirdiğini ve ekonomiyi güçlendirdiğini vurgulamaktadır.
Yatırımların giderek daha fazla kuyu inşası ve yeraltı geliştirmelerine yönelmesiyle sondaj, Türkiye’nin jeotermal ekosisteminde en stratejik değer yaratıcı konumunu korumaktadır.
Bu Bülten Hakkında
Bu çalışma, seri halindeki üçüncü bültenimizdir.
Her sayımızda küresel ve bölgesel enerji piyasalarındaki trendleri yatırımcı dostu bir dille, fırsatlar ve aksiyonlarla birlikte sunuyoruz.
Bir sonraki sayı: “Enerji Dönüşümünün Kalbinde Türkiye.”
Enerji Bültenimizi takip ederek gelişmelerden haberdar olabilir veya ekibimizle iletişime geçerek iş birliği ve yatırım fırsatlarını değerlendirebilirsiniz.
Saygılarımızla,
GEOSIMA EKİBİ
